Dark Mode voor websites: van trend naar must

Dark mode is geen trend meer maar een gebruikersverwachting en steeds meer mensen stellen hun apparaat standaard op donker in. Je kunt er als merk niet omheen. De vraag is alleen of je het overlaat aan de browser, of er zelf vorm aan geeft.

Waarom gebruikers dark mode willen

Dat dark mode zo gangbaar is geworden, heeft een reden. Veel mensen ervaren een donkere weergave als prettiger: rustiger voor de ogen bij weinig omgevingslicht, minder vermoeiend bij lang schermgebruik en op veel moderne schermen zuiniger met de batterij. Het is dus geen kwestie van smaak alleen, maar een echte behoefte die blijft groeien. Er is simpelweg vraag naar rustig ogende sites, vaak voor in de avond, en die vraag is de belangrijkste reden waarom je er niet omheen kunt.

Daar komt bij dat een deel van je bezoekers je site in een donkere weergave te zien krijgt, soms zonder dat je daar zelf voor hebt gekozen. Vrijwel alle browsers tonen netjes de dark mode die je zelf hebt ontworpen. Maar sommige, met Samsung Internet Browser als bekendste voorbeeld, gebruiken een eigen automatische omzetting, zelfs als je site een eigen donkere versie heeft.

Het verschil tussen kleuren omdraaien en echt ontwerpen

Een donkere variant maken vraagt meer dan een omgekeerd kleurenschema. Wie dat zonder nadenken doet, krijgt deels dezelfde problemen als een automatische omzetting: beelden die niet kloppen, witranden in decoratieve elementen, contrasten die wringen.

Het echte verschil zit in de aandacht voor de huisstijl. Een goede ontwerper staat stil bij wat past bij de uitstraling van het merk en kijkt verder dan de losse kleuren. Een logo dat op een witte achtergrond is gemaakt, valt in het donker weg als je er niets mee doet. Een decoratief beeld met een lichte achtergrond springt er ineens uit. Dat soort dingen valt een ontwerper eerder op en wordt opgelost vanuit het geheel in plaats van per kleur.

Wat een donker thema af maakt

Zwart-wit zonder nuance oogt al snel flets en leeg. Niet af. Een doordachte dark mode heeft variatie en subtiele tinten en stemt beeld en kleur op elkaar af.

Een paar inzichten uit de praktijk. Wanneer een ontwerp leunt op één dominante kleur, komt die op zwart vaak eentoniger over dan op een lichte achtergrond. Het donker vlakt nuance af, dus je moet die nuance bewust terugbrengen. Zwart hoeft bovendien geen diepzwart te zijn. Een iets zachtere grijstint geeft al rust en diepte, en het hoeft niet eens een neutrale kleur te zijn: een donker marineblauw of een andere diepe tint kan net zo goed de basis vormen. Het zijn die subtiele tinten en de afstemming van beeld en kleur die een donker thema af laten voelen, in plaats van als een ruwe omkering.

Wanneer dark mode een merk versterkt

Donker past niet bij elk merk even goed, maar waar het past, kan het veel toevoegen. Een donkere achtergrond laat foto’s en beelden knallen en geeft een merk al snel een luxe of stoere uitstraling. Voor merken die dat karakter zoeken, is dark mode geen concessie maar een kans.

Hier ligt ook ruimte voor creativiteit die nog weinig wordt benut. Een donker thema hoeft geen kopie te zijn van de lichte versie. Het kan een eigen sfeer dragen: denk aan de site van een verlichtingswinkel waarbij in de donkere variant de lampen aangaan, of een merk waarvan de donkere modus een rustige, ingetogen sfeer ademt die past bij avondgebruik. Zulke ideeën maken van dark mode een tweede gezicht van het merk, geen technische verplichting.

Twee varianten, één merk

De grootste uitdaging bij een lichte en een donkere variant is dat ze niet als twee verschillende sites gaan ogen. Een lichte versie oogt doorgaans fris, terwijl een donkere variant al snel naar een stoerdere uitstraling neigt. Dat hoeft geen probleem te zijn, maar het gevoel moet bij beide kloppen.

Het draait om herkenning. Een bezoeker moet in beide gevallen direct voelen dat het hetzelfde merk is. Dat vraagt om kleuren die in beide omgevingen herkenbaar blijven, een logo dat op licht en donker werkt en een sfeer die past bij de identiteit zonder in twee richtingen uiteen te vallen. Het mooiste is om daar al bij de ontwikkeling van de huisstijl rekening mee te houden, zodat een donkere variant geen reparatie achteraf is. Een donker thema, met passende kleuren en voldoende contrast voor de leesbaarheid, hoort daarom thuis in het brand book, naast de lichte versie.

Een bewuste keuze, geen bijzaak

De groep die dark mode prettig vindt is groot, maar dat betekent niet dat je site bij al die mensen verkeerd wordt getoond. In de meeste gevallen toont een browser gewoon je lichte versie als er geen donkere is, en dat ziet er prima uit. Het gaat alleen mis bij een automatische omzetting, vaak een paar procent van de bezoekers. Dat aandeel kan hoger liggen, want zo’n geforceerde omzetting komt niet alleen van browsers als Samsung, maar ook van gebruikers die er zelf voor kiezen, bijvoorbeeld met een extensie als Dark Reader die sites automatisch omzet. Bij een klein bereik gaat het om een beperkte groep en is het vooral een budgetafweging. Bij een groot bereik loopt dat aandeel alsnog flink op en weegt een eigen donker thema zwaarder.

Wat in alle gevallen geldt: dark mode verdient een plek in het ontwerp, niet als technisch trucje achteraf maar als onderdeel van hoe een merk overkomt. Een doordachte donkere variant is geen omgekeerde lichte versie. Het is een tweede manier waarop een maatwerk website een merk op zijn best laat zien.

De automatische dark mode en de technische kant ervan bespreekt Tref uitgebreider in een artikel op Frankwatching.